وظایف ضابطین درجرم مشهود ماده 43-45 ایین دادرسی کیفری

  • ارسال شده در تاریخ : 13 آبان 1396
  • توسط: admin
  • نظرات : 0
  • موضوع: مقالات

وظیفه ظابطین درموارد تردید در وقوع جرم 

1- قرائن و امارات مربوط به وقوع جرم مورد تردید است

2- اطلاعات ضابطین دادگستری از منابع موثق نباشد.

3- دراین موارد بدون داشتن حق تفتیش ،احضار و...... تحقیقات لازم را به‌عمل آورند و نتیجه آن را به دادستان گزارش دهند

4-دادستان با توجه به این گزارش، دستور تکمیل تحقیقات را صادر و یا تصمیم قضائی مناسب را اتخاذ می‌کند.

ماده 43- هرگاه قرائن و امارات مربوط به وقوع جرم مورد تردید است یا اطلاعات ضابطان دادگستری از منابع موثق نیست، آنان باید پیش از اطلاع به دادستان، بدون داشتن حق تفتیش و بازرسی یا احضار و جلب اشخاص، تحقیقات لازم را به‌عمل آورند و نتیجه آن را به دادستان گزارش دهند. دادستان با توجه به این گزارش، دستور تکمیل تحقیقات را صادر و یا تصمیم قضائی مناسب را اتخاذ می‌کند.

وظیفه ظابطین درجرایم غیر مشهود 

1-ضابط در لغت به معناي فراهم آورنده، نگاهدارنده چيزي است. ضابطين دادگستري بازوي اجرايي دادسراها و دادگاهها در انجام وظايفشان هستند.

2-وقتی جرم خصوصیات جرم مشهود را نداشت ، جرم غیرمشهود محسوب می شود . 

3-وظیفه ضابط درجرم غیرمشهود آنست كه مراتب را جهت كسب تكلیف واخذ دستوربه مقام ذی صلاح قضایی اعلام نماید . 

جرم مشهود 

.دکتر ایرج گلدوزیان می نویسد:جرم مشهود جرمی است که مرتکب در حین ارتکاب جرم دستگیر ودلایل جرم قابل جمع آوری است.دکتر پرویز صانعی بر این عقیده است که:جرم مشهود به عمل مجرمانه ای گفته می شود که اندکی پس ازوقوع کشف شودوآثار وعلایم جرم نیز قابل رویت وبازرسی باشد. 

وظیفه ضابط درقبال جرم غیرمشهود 

وقتی جرم خصوصیات جرم مشهود را نداشت ، جرم غیرمشهود محسوب می شود . وظیفه ضابط درجرم غیرمشهود 1-آنست كه مراتب را جهت كسب تكلیف واخذ دستوربه مقام ذی صلاح قضایی اعلام نماید . 

2-  انجام تحقیقات مقدماتی ( تحقیقات مقدماتی به مجموعه اقداماتی گفته می شود كه به منظوركشف جرم وحفظ آثاروادله وقوع آن وتعقیب متهم ازبدوپیگرد قانونی تاتسلیم به مرجع قضایی صورت می گیرد ) . 

3-   تكمیل پرونده درمدت تعیین شده توسط مقام قضایی پس ازانجام دستورات صادرازمقام قضایی ذیربط

4- درمواقعی كه جرم مشكوك ویا اطلاعات ضابطین ازمنابع موثق نباشد می بایست قبل از اطلاع به مقام قضایی ، تحقیقات را بدون اینكه حق دستگیری یا ورود به منزل كسی را داشته باشند به عمل آورده ونتیجه را به مقام قضایی اطلاع دهند . 

5-  اعلام نتیجه اقدامات بعمل آمده دركشف جرم وتحقیقات صورت گرفته به مرجع قضایی وتكمیل اطلاعات، درصورتی كه مقام قضایی اقدامات را كافی نداند . باورود مقام قضایی ضابطین دادگستری حق مداخله ندارند .

6-بازداشت متهم ،ضابطان دادگستری در اجرای این ماده و ذیل ماده(46) این قانون فقط در صورتی میتوانند متهم را بازداشت نمایند که قرائن و امارات قوی بر ارتکاب جرم مشهود توسط وی وجود داشته باشد.

ماده 44- ضابطان دادگستری به محض اطلاع از وقوع جرم، در جرائم غیرمشهود مراتب را برای کسب تکلیف و أخذ دستورهای لازم به دادستان اعلام می‌کنند و دادستان نیز پس از بررسی لازم، دستور ادامه تحقیقات را صادر و یا تصمیم قضائی مناسب اتخاذ می‌کند. ضابطان دادگستری درباره جرائم مشهود، تمام اقدامات لازم را به منظور حفظ آلات، ادوات، آثار، علائم و ادله وقوع جرم و جلوگیری از فرار یا مخفی شدن متهم و یا تبانی، به عمل میآورند، تحقیقات لازم را انجام میدهند و بلافاصله نتایج و مدارک به‌دست آمده را به اطلاع دادستان می‌رسانند. همچنین چنانچه شاهد یا مطلعی در صحنه وقوع جرم حضور داشته باشد؛ اسم، نشانی، شماره تلفن و سایر مشخصات ایشان را أخذ و در پرونده درج می-کنند. ضابطان دادگستری در اجرای این ماده و ذیل ماده(46) این قانون فقط در صورتی میتوانند متهم را بازداشت نمایند که قرائن و امارات قوی بر ارتکاب جرم مشهود توسط وی وجود داشته باشد.

1-انواع جرايم :در يك تقسيم بندي كلي جرايم دو دسته اند :

الف ) جرايم مشهود                    ب ) جرايم غير مشهود

 2-به طــــــور كلي تمامي جرايم در مقام كشف و ثبوت ، به دو صــورت مشهود و غير مشهود تقسيم مي شوند ـ  كلمه مشهود در لغت به معني چيزي است كه قابل مشاهده باشد 

3-منظور از جرايم مشهود، جرايمي است كه به صورت آشكار و در برابر چشمان مردم صورت گرفته باشد؛ 

4- از نظر قانونگذار كه هيچگونه تعريفي از جرايم مشهود در قانون آيين دادرسي كيفري ارايه نداده است شرط اطلاق جرايم مشهود به اين قبيل جرايم، تحقق موارد خاص مي باشد كه فقط به مصاديق آن دراین ماده قانون مذكور اشاره گرديده است.

4-در حقوق جزاي اسلامي ، جرم را هنگامي جرم مشهود گويند كه مجرم در حال تَلَبُس به جرم و در موقع ارتكاب مشاهده شود؛ به گونه اي كه مردمم و گواهان با چشم خود عمليات بزهكارانه و مجرمانه او را مشاهده كرده باشند و آنچه را كه به رأي العين ديده اند ، بتوانند نزد قاضي و حاكم شهادت دهند، در غير اينصورت ، حتي اگر اندكي پس از وقع جرم ، در صحنة ارتكاب حاضر شوند و آثار و نشانه هاي جرم را مشاهده كنند و ببينند كساني متهم را دنبال كرده و او پا به فرار گذاشته است، اين امر جرم را ثابت نمي كند و شهادتي اين چنين از نظر قانون شرع براي اثبات جرم مفيد فايده نخواهد بود، اين موضوع را مي توان در شمار جرايم غير مشهود دانست .در حاليكه جرم مشهود در اصطلاح حقوق جزاي عمومي ، به جرمي گفته مي شود كه در حال ارتكاب، يا اندكي پس از زمان ارتكاب مشاهده و كشف شود و آثار و علايم جرم نيز قابل ديدن باشد. 

مصادیق جرم مشهود در قانون 

1 ـ در صورتي كه جرم در مرئي و منظر دو نفر يا بيشتر (اشخاص عادي) واقع شده باشد.

2- بلافاصله پس از وقع جرم،‌ مجني عليه شخص معيني را مرتكب معرفي نمايد.

 3 ـ يافت شدن علايم و آثار واضحه جرم يا اسباب و دلايل جرم در تصرف ، در موقعي نزديك به زمان وقوع جرم: در صورتي كه در زمان نزديكي پس از وقع جرم، علايم و آثار واضحه جرم مانند آثار انگشتان ، خون ريخته شده مجني عليه در صحنه جرم يا روي بدن و يا خودروي متهم و .... به طريقي كه قابليت ارتباط با يكديگر داشته باشد، يافت شود و يا اينكه وسايل ، آلات و ادوات مورد استفاده در ارتكاب جرم از قبيل چاقو، تيز بر، اسلحه ، چماق، شاه كليد و ....  كه مرتبط با عمل مجرمانه مي باشد و تعلق اين اسباب و دلايل جرم به متهم احراز مي شود، كشف گردد، در اينگونه مواقع در صورت احراز شدن مامور كشف جرايم مبني بر اينكه عمل محرمانه با چنين كيفيتي واقع گرديده است و هيچ شبهه اي در واقعيت وقوع جرم و ارتباط اثر و علامت يا اسباب دليل جرم با جرم واقع شده و تصرف اين آثار و علامت و اسباب به وسيله متهم ، وجود نداشته باشد، مورد از مصاديق دستگيري خواهد بود.

5 ـ در صورتي كه متهم بلافاصله پس از وقوع جرم قصد فرار داشته يا در حال فرار يا فوري پس از آن دستگيري شود: همان طور كه ملاحظه مي گردد در اين مورد ،‌ مرحلة فرار به سه قسم قابل تقسيم بندي ميباشد:

الف) در حالتي است كه متهم از حالت عادي خارج شده و با حالات و رفتار غير عادي خود، نشان ميدهد كه قصد فرار دارد. در صورتي كه مامور كشف جرم چنين حالتي را احراز نمايد، مي تواند فرد مذكور را دستگير نمايد.

ب ) در حالتي است كه متهم بطور واقعي فرار را شروع كرده است كه در اين صورت جزء مصاديق جرم مشهود محسوب مي گردد و مامور حاضر در صحنه حق دستگيري متهم را دارد .

ج ) در حالتي است كه فرار متهم پايان يافته باشد و متهم فوراً پس از فرار دستگير شود، كه اين حالت نيز جزء مصاديق جرم مشهود محسوب مي گردد .

5- وقتي كه متهم ولگرد باشد؛ در چنين وضعيتي ، در صورت كه مامور كشف جرم ، وقوع جرم را احراز ناييد و همچنين به ولگرد بودن متهم مبني بر اينكه اقامتگاه، كار و وسيله زندگي معلوم و معين ندارد، علم حاصل گردد و بالاخره اينكه بين ولگرد بودن متهم با عمل محرمانه ارتباطي وجود داشته باشد، كه در اين صورت جزء مصاديق جرم مشهود محسوب شده و مامور كشف جرايم حق دستگيري وي را دارد.

7- در خواست صاحبخانه  : در صورتي كه صاحبخانه (يا مستأجر) به خاطر اينكه در داخل خانه جرمي در شرف وقوع يا در حين وقوع يا واقع شده است ( خواه مجني عليه خود صاحبخانه باشد يا ديگري) از ماموران كشف جرايم ، تقاضاي ورود به منزل را نمايد ، در اين صورت از مصاديق جرم مشهود بوده ماموران مي توانند با اجازه صاحبخانه و با رعايت موازين شرعي و قانوني براي احراز وقوع جرم ، جمع آوري دلايل جرم و دستگيري متهمان اعم از روز و يا شب وارد منزل شوند. در حقوق فرانسه نيز موارد جرم مشهود مشابه موارد مندرج در قانون آيين داد رسي كيفري و آيين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب است. 

 

 

وظايف و اقدامات ضابطين دادگستري در جرايم مشهود

در اغلب موارد، زير بناي پروندة كيفري را اقدامات اوليه ضابطان بويژه نيروي انتظامي تشكيل مي دهد حال يكي از اين اقدامات در خصوص جرايم مشهود است.

ماده 45- جرم در موارد زیر مشهود است:

الف- در مرئی و منظر ضابطان دادگستری واقع شود یا مأموران یادشده بلافاصله در محل وقوع جرم حضور یابند و یا آثار جرم را بلافاصله پس از وقوع مشاهده کنند.

ب - بزه‌دیده یا دو نفر یا بیشتر که ناظر وقوع جرم بوده‌اند، حین وقوع جرم یا بلافاصله پس از آن، شخص معینی را به عنوان مرتکب معرفی کنند. در اين حالت كه بلافاصله پس از وقع جرم مجني عليه به ماموران شخص معيني را به عنوان مرتكب جرم معرفي مي كند، براي مأمور نبايد هيچگونه ابهام و ترديدي وجود داشته باشد و مامور كشف جرم تا مادامي كه بطور قطع و يقين از وقوع جرم اطلاع حاصل نكرده باشد، حق ندارد به عنوان جرم مشهود اقدام به دستگيري فرد معرفي شده بنمايد و صرف معرفي شاكي، دليل بر واقعيت وقوع جرم و كافي براي دستگيري توسط مامور نيست؛ به عنوان مثال؛ اگر شاكي براي فريب مامور ، اظهار كند كه همين الان اين جرم واقع شده است، وليكن مامور در مراجعه به محل حضور شخص معرفي شده (متهم) به استناد دلايل و قراين متوجه گردد كه جرم چندين ساعت قبل و يا يك روز قبل واقع شده است، در اين حالت حق ندارد به عنوان مصداق جرم مشهود ، اقدام به دستگيري متهم ، بدون هماهنگي و اطلاع مقام قضايي بنمايد، البته در صورتي كه متهم با رضايت خود در آزادي كامل در معيت مامور جهت انجام تحقيقات و معرفي به مرجع قضايي اعزام شود، ظاهراً به نظر مي رسد كه قانوناً ملغي وجود نداشته باشد.

پ - بلافاصله پس از وقوع جرم، علائم و آثار واضح یا اسباب و ادله جرم در تصرف متهم یافت شود و یا تعلق اسباب و ادله یادشده به متهم محرز گردد.

ت - متهم بلافاصله پس از وقوع جرم، قصد فرار داشته یا در حال فرار باشد یا بلافاصله پس از وقوع جرم دستگیر شود.

ث - جرم در منزل یا محل سکنای افراد، اتفاق افتاده یا در حال وقوع باشد و شخص ساکن، در همان حال یا بلافاصله پس از وقوع جرم، ورود مأموران را به منزل یا محل سکنای خود درخواست کند.

ج - متهم بلافاصله پس از وقوع جرم، خود را معرفی کند و وقوع آن را خبر دهد.

چ - متهم ولگرد باشد و در آن محل نیز سوء شهرت داشته باشد.

تبصره ١- چنانچه جرائم موضوع بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده (302) این قانون به صورت مشهود واقع شود، در صورت عدم حضور ضابطان دادگستری، تمام شهروندان میتوانند اقدامات لازم را برای جلوگیری از فرار مرتکب جرم و حفظ صحنه جرم به عمل آورند.

تبصره ٢- ولگرد کسی است که مسکن و مأوای مشخص و وسیله معاش معلوم و شغل یا حرفه معینی ندارد.

 

Tags

درباره نویسنده : admin

برای admin توضیحی وارد نشده است !

ارسال نظر

نظرات دیگران

در حال حاضر نظری ارسال نشده است ، اولین نفر باشید !

گناپا

Fatal Error: could not open XML input (http://www.gonapa.ws/component/option,com_rss/feed,RSS2.0/no_html,1/)

پايگاه خبري و اطلاع رساني شهرستان گناباد- گناباد20

عكسهاي عكاس گنابادي با رکورد 9 عکس به جشنواره بین المللی عکس AQUA کشور تاجیکستان راه يافت.
مهران حسین‌زاده به‌عنوان شهردار جدید گناباد به استانداری خراسان رضوی معرفی شد.
رئیس اداره میراث فرهنگی گناباد:این اقامتگاهها با ظرفیت 60 نفر و با ایجاد فضاهای مختلف در روستای سنو و نوغاب به بهره برداری خواهد ...
فرمانده انتظامی گناباد گفت: یکی از وجه های مهم در ایجاد امنیت رسانه ها بوده و در این راستا تعامل باخبرنگاران در اولویت کاری این ...
نيروگاه خورشيدي دیگری در گناباد در یکی از چاههای کشاورزی حاجی‌آباد نصب و راه اندازي شد.

هفته نامه فرهنگی،اجتماعی،اقتصادی نامه گناباد

۹ عکس از آقای جواد پرست به جشنواره بین المللی عکس AQUA 2018 کشور تاجیکستان راه یافت. عکسهای این هنرمند در بخشهای سفر، آزاد، آب و ...
به گزارش خبرنگار نامه گناباد، آیت‌الله سیداحمد علم‌الهدی امشب در مراسم سالگرد ارتحال علامه بهلول گنابادی که در مقبره علامه بهلول ...
واقعا گاهی اوقات فضای سیاسی آن قدر غبار آلود و آکنده از شبهه می شود که آدم از ته دل درود می فرستد به جمال آقا علی بن ابی طالب که ...
رییس کمیته امداد  امام خمینی گناباد گفت :دوازده هزار نفر از مددجویان و محرومین شهرستان گناباد در ماه رمضان اطعام و یا سبد کالا ...
رییس اتحادیه پوشاک گناباد گفت : حمایت مسوولین از تولید در حد لفظ باقی مانده است و عملا حمایتی دیده نمی شود .   به گزارش خبر ...

پايگاه خبري شهرستان گناباد

پایگاه خبری تحلیلی ندای گناباد

پايگاه خبري اطلاع رساني بيدخت

Fatal Error: could not open XML input (http://beidokhtnews.ir/index.php?format=feed&type=rss)

پایگاه اطلاع رسانی بجستان تایمز